بسمه تعالی

وزارت آموزش و پرورش

دانشگاه فرهنگيان

مركز تربيت معلم خواجه نصير كرمان

دبير خانه امور تغذيه و سلامت

آیین نامه امور تغذیه و سلامت دانشگاه فرهنگیان

ماده 1

کلیات :

دبیرخانه امور تغذیه و سلامت : جایگاهی که بر اساس اصول و قوعد به منظور جمع آوری اطلاعات ، نظرات ، پیشنهادات و رهنمودهای کارشناسان در راستای دستور العملها و آیین نامه های تهیه شده منطبق بر اختیارات دانشگاه فرهنگیان به منظورتصمیم سازی- اجرا و نظارت ایجاد می گردد.

ماده 2

اهمیت و ضرورت :

بر اساس آموزه های دین مقدس اسلام و نیز اصول علمی مبتنی بر پژو هشها و تحقیقات و اهداف سازمان جهانی بهداشت توجه به سلامت و بهداشت جسم وروان از اهمیت خاصی برخورداراست . چنانچه در فرمان«انظر الی طعامک » و تاکید معصومین (ع) در توجه و دقت بر جنبه های مختلف فردی ، اجتماعی ، بهداشتی ، عرفی و ... آدمی مشخص است لذا توجه به موضوع بهداشت و سلامت و نیز نقش تغذیه در این فرآیند اجتناب ناپذیر می باشد. در دانشگاه فرهنگیان نیز وجود دانشجویان شبانه روزی که به منظور تامین منابع انسانی آموزش و پرورش جذب گردیده اند ضرورت دارد جهت وحدت رویه و ساماندهی خدمات رفاهی اعم از مسائل بهداشتی و تغذیه مرجعی ایجاد گردد.

در این راستا دبیرخانه امور تغذیه و سلامت می تواند با دریافت نظرات صاحب نظران و تجربیات جمع کثیری از کارشناسان مجرب پردیسهای سراسر کشور در جهت ساماندهی فرآیندهای آموزش ، تامین ، نگهداشت و ارتقاء کمی و کیفی امور مربوطه موثر واقع گردد.

ماده 3

تعریف بعضی از اصطلاحات :

1- سلامت یا تندرستی:

حالتی است که در آن انسان توانایی کامل برخورداری از مواهب طبیعی را داشته و از هر نوع فشار جسمی و روانی و سایر عواملی که باعث انحراف ارگانیسم از تعقیب اعمال حیاتی و یا استفاده از مواهب طبیعی بشود عاری باشد .

2- تغذیه کامل و صحیح :

عبارت است از تامین مقدار کافی از مواد غذایی لازم برای بدن و همچنین قابلیت بدن برای به کار بردن صحیح این مواد بنحوی که انسان بتواند از حد اعلای سلامت جسمی و روحی برخوردار باشد .

3- بهداشت :

سازمان جهانی بهداشت تعریف بهداشت را این گونه ارائه می دهد بهداشت : یک حالت کامل سلامت جسمی و روانی و اجتماعی است و تنها عدم ابتلاء به بیماری و یا ناتوانی و نقص عضو دلیل بر بهداشت و سلامت نمی تواند باشد.

4- علم تغذیه :

علمی است که از ترکیبات ، ساختمان و سوخت و ساز مواد غذایی در بدن و رابطه آنها با رشد و نمو و تکامل بدن انسان و موجودات زنده بحث کرده و راههای سنجش ارزشیابی کمی و کیفی غذاها را توصیف می کند .

5- بهداشت عمومی :

عبارت است از علم و فن پیشگیری از بیماریها - افزایش طول عمر و ارتقاء سطح سلامتی و توانایی انسان از طریق کوششهای دسته جمعی افراد جامعه به منظور بهسازی محیط ، کنترل بیماریهای واگیردار ، آموزش بهداشت فردی ، ایجاد خدمات بهداشتی و پرستاری جهت تشخیص زودرس و درمان به موقع بیماریها و ایجاد یک نظام اجتماعی که در آن هر فرد دارای سطح زندگی مطلوبی برای تامین و نگهداری سلامتی خود با شد به طوری که هر فردی از جامعه از حق طبیعی خود یعنی سلامتی و عمر طولانی بهره مند شود .

1- بهداشت فردی :

بهداشت شخصی عبارت است از: پیروی از یک سلسله دستورها و عادتهای بهداشتی و دوری جستن از رفتارها و عادتهای غیر بهداشتی که مجموعاً باعث می شوند تا فرد در معرض عوامل و شرایط بیماری زا قرار نگرفته و به بیماریهای ناشی از آنها دچار نشود . استراحت ، نظافت ، خواب ، رژیم غذایی ، تمرین و ورزش ، پوشاک ، استحمام ، وضع ظاهری ، زندگی منظم ، مفهوم زندگی ، و ... از اصول مهم بهداشت فردی هستند .

2- بهداشت روانی :

عبارت است از پیشگیری ازپیدایش بیماریهای روانی و سالم سازی محیط روانی تا افراد جامعه بتوانند با برخورداری از یک روان متعادل با عوامل محیط خود رابطه صحیح برقرار کرده و در راه رسیدن به هدفهای متعالی خود پیروز شوند . کارشناسان سازمان بهداشت جهانی بهداشت روانی را به سلامت روان و فکر تعبیر کرده اند و می گویند : سلامت فکر عبارت است از قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران ، تغییر و اصلاحات محیط فکری و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی به طور منطقی ، عادلانه و مناسب .

ماده4

اهداف دبیرخانه:

1- ایجاد نشاط و سلامت جسم و روان دانشجویان از طریق فراهم نمودن شرایط بهداشتي و تغذیه ای مناسب

2- آماده کردن دانشجویان برای یک زندگی سالم از نظر جسمی ، روانی و اجتماعی

3- تعیین شرایط استاندارد بهداشتی و ارائه الگوهای تغذیه صحیح و کامل به پردیسها در سراسر کشور

4- اهتمام به آموزش و ایجاد انگیزه به منظور شناسایی و اجرای اصول علمی و عملی سلامت و تغذیه در دانشجویان

5- ارائه راهکارهای مناسب جهت حفاظت از دانشجویان و پیشگیری از حوادث احتمالی

6- شناسایی راههای ارتباطی برنامه های بهداشتی پردیسها با برنامه های بهداشتی جامعه و جلب همکاری دستگاههای زیربط

ماده 5

ترکیب اعضای دبیرخانه :

1- رئیس پردیس

2- معاونین پردیس

3- کارشناس امور فرهنگی

4- کارشناس بهداشت و تغذیه

5- کارشناس مسئول امور دانشجویی

6- نماینده سرپرستان پردیس

7- حداکثر یک نفر متخصص مرتبط با دبیرخانه از اساتید

8- به ضرورت حداکثر دو نفر متخصص امور بهداشت و تغذیه به عنوان میهمان

ماده 6

حیطه های مورد توجه دبیرخانه :

الف ) بهداشت محیط :

جهت استاندارد سازی ، رفع نقایص موجود و ارائه الگوی مناسب مواردی به شرح ذیل :

وضعیت : آشپزخانه ، سلف سرویس ، محوطه ، خوابگاهها ، انبار مواد غذایی ، نمازخانه ، سرویس های بهداشتی ، حمام ها ، سردخانه مواد غذایی ، کلاسهای درس ، سالن های ورزشی ، کتابخانه و...

ب ) بهداشت مواد غذایی :

ارائه راهکارهایی جهت رعایت استاندارد در خرید مواد غذایی ، نحوه نگهداری و انبار مناسب مواد غذایی ، نحوه مطلوب پخت و پز مواد غذایی ، نحوه سرو مناسب مواد غذایی ، رعایت محدودیتهای زمانی در استفاده از مواد غذایی و ...

ج ) بهداشت فردی :

تعیین و ارائه راهکارهای مناسب جهت نظارت دقیق و منظم بر نظافت فردی دانشجویان و عوامل

د) بهداشت روانی :

در صورت لزوم ارائه پیشنهادات مرتبط با دبیرخانه امور تغذیه و سلامت موثر بر بهداشت روانی دانشجویان وارسال به دبیرخانه مربوطه

ماده 7

زمینه های اجرایی فعالیتهای دبیرخانه :

1- ابلاغ رسمی مصوبات دبیرخانه از سوی دانشگاه به پردیسها سراسر کشور

2- تعیین و ابلاغ استانداردهای بهداشت و تغذیه به پردیسها

3- تعیین معیارهای ارزشیابی جهت ارزیابی از عملکردو تعیین ملاکهای تشویق ) پردیسها

4- پیش بینی بازدیدهای هدفمند دوره ای از پردیسها ، بر آورد و پیشنهاد اعتبار طرحهای اجرایی ، برگزاری مسابقات منطقه ای و کشوری و تشویق پردیسها برگزیده و ...

5- تعیین ملاکهای تغذیه کامل و صحیح جهت وعده های مختلف غذایی : تنظیم برنامه های غذایی با رعایت تغذیه کامل و مناسب و متناسب با امکانات مالی و الزام به رعایت آن در سراسر کشور – پیش بینی یک یا چند وعده غذایی بومی با رعایت ارزش کامل غذایی – پیش بینی و الزام پردیسها به استفاده از میوه ، سبزیجات ، سالاد و... با رعایت استانداردها و امکانات مالی جهت رعایت وحدت رویه در پردیسها و پرهیز از انجام فعالیتهای شخصی و سلیقه ای و ...

1- آموزش اصول تغذیه و سلامت از طریق پیش بینی دوره های آموزشی استاندارد( اینگونه آموزشها می تواند در قالب اجرای دوره های آموزشی ضمن خدمت ، همایش ها ، جلسات و در محدوده های زمانی گوناگون جهت مدرسین ، دانشجویان ، سرپرستان ، آشپزها ، کارشناسان امور دانشجویی ، کارشناسان بهداشت ، کارشناسان امور فرهنگی ، انباردارها ، نیروهای خدماتی و... مصوب و اجراء گردد)

2- پیش بینی و اجرای تبلیغات بهداشتی و تغذیه ای مناسب تنظیم پیامهای بهداشتی و تغذیه ای سالم ، چاپ بروشور ، تهیه فیلمهای آموزشی ، تابلوهای تبلیغی ، جزوات ، خریداری و معرفی کتب و نرم افزارهای آموزشی تغذیه و بهداشتی مناسب و ...

3- تنظیم جدول و برنامه زمان بندی جلسات منطقه ای و کشوری دبیرخانه ، تعیین موضوعات قابل بررسی در هر جلسه ، پیش بینی بازدیدها ، امکانات مورد نیاز ، تدوین برنامه ارزیابی فعالیتهای دبیرخانه ، پیگیری نحوه اجرای مصوبات دبیرخانه و ...

4- پیگیری جهت ایجاد اتوماسیون تغذیه به منظور ایجاد وحدت رویه در ارائه خدمات رفاهی به دانشجویان .

توضيح : اين آيين نامه مشتمل بر هفت ماده و 27 بند تنظيم گرديده كه پس از تاييد توسط شوراي برنامه ريزي دانشگاه فرهنگيان قابل استناد و اجرا خواهد بود .

دبير خانه امور تغذيه و سلامت دانشگاه فرهنگيان

مستقر در مركز تربيت معلم خواجه نصير كرمان